Orta Doğu'da yaşanan çatışmaların şiddetlenmesiyle petrol fiyatları sert yükselişini sürdürüyor. Haftayı son 45 ayın zirvesinde kapatan Brent Petrol, Husiler'in savaşa dahil olması ve ABD'nin bölgeye asker göndermesiyle 116,75 dolara çıktı. Petrol fiyatları aylık rekora koşarken, Hürmüz'de başlayan petrol şoku batıya ilerliyor. Orta Asya'da başlayan enerji savaşının asıl kazanının ise Afrika olması bekleniyor.
Petrol fiyatları, ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'ın enerji tesislerine yönelik saldırılar için belirlediği süreyi 10 gün ertelediğini açıklaması ve Pakistan'da başlayan müzakerelere rağmen yükselişini sürdürüyor.
Husiler'in Orta Doğu'daki savaşa dahil olması ve bölgeye daha fazla ABD askerinin gönderilmesiyle Brent Petrol bugün varil başına yüzde 3,7'ye kadar yükselerek 116,75 dolara çıktı.
ABD ham petrolü WTI ise 103 dolara dayandı.
Mart ayında yaklaşık yüzde 60 yükselen petrol aylık rekora koşarken, Hürmüz'de başlayan petrol şoku batıya ilerilemeye başladı.
Fiyatlar fırladı, dünya genelinde büyüme tahminleri düşürüldü ve Tayland'dan Pakistan'a kadar Asya'nın dört bir yanında kıtlıklar ortaya çıktı.
Petrolün bırakın 200 doları, varil başına 110 dolar civarında olması durumunda, Avrupa'nın, yükleri güvence altına almak için artan fiyatlarla karşı karşıya kalması ve önümüzdeki haftalarda dizel yakıt kıtlığı riskiyle karşılaşması muhtemel görülüyor.
Hürmüz Boğaz'ı kapalı kalmaya devam ederse, fiyatlar tüketicileri ve işletmeleri çok daha az uçmaya, araba kullanmaya ve harcama yapmaya zorlayacak bir seviyeye yükselecek.
Dünya petrol ve doğalgaz tüketimini önemli ölçüde azaltmak zorunda kalacak.
Petrol fiyatlarının keskin bir şekilde yükselerek varil başına 170 dolara ulaşması durumunda, enflasyon ve büyüme üzerindeki etkisi yaklaşık iki katına çıkması bekleniyor.
Bu durum merkez bankalarının geleceğinden ABD ara seçimlerinin sonucuna kadar her şeyi değiştirebilecek bir stagflasyon şoku anlamına geliyor.
KÖRFEZ'E ALTERNATİF AFRİKALI ÜRETİCİLER Mİ OLACAK?
Uzun vadede enerji savaşının asıl kazananın Afrika'nın enerji üreticileri olabileceği değerlendiriliyor. Daha güvenli, daha güvenilir alternatifler olarak avantaj elde eden Afrikalı enerji üreticileri Avrupalı ve Asyalı alıcıların ilgisini çekmeye başladı.
Çatışma bölgesinden coğrafi olarak uzak olan Nijerya, Libya, Angola, Gabon, Mozambik, Namibya ve Tanzanya gibi ülkeler Orta Doğu'ya alternatif, daha düşük riskli tedarikçiler olarak öne çıkıyor.
Avrupa ve Asya'daki alıcılar, Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz gibi riskli güzergâhlardan geçen sevkiyatlara kıyasla Afrika kaynaklı arzı daha güvenli ve öngörülebilir buluyor.
Özellikle Afrika'nın LNG sektörü güçlü bir büyüme potansiyeline sahip. Kıtanın toplam LNG ihracat kapasitesinin 2025'te yaklaşık 80 milyon tondan 2040'ta 175 milyon tonun üzerine çıkması bekleniyor.
Sahra Altı Afrika'nın LNG ihracatının da 2034'e kadar yüzde 175 artış göstermesi öngörülüyor. Bu artışta Mozambik, Angola, Ekvator Ginesi, Nijerya ve Kamerun'daki büyük projeler belirleyici olacak.
Enerji yatırımları da hız kazanmış durumda. Mozambik'teki 20 milyar dolarlık LNG projesini güvenlik sorunları nedeniyle verilen 5 yıllık aranın ardından yeniden başlatırken, Eni Rovuma Havzası'nda yüzer LNG projeleriyle üretimi artırıyor.
Trans-Sahra Doğalgaz Boru Hattı, Nijerya gazını Nijer ve Cezayir üzerinden Avrupa'ya taşımayı hedefliyor. Yaklaşık 4.128 kilometre uzunluğundaki hattın önemli bir kısmı tamamlanmış durumda ve projenin 2027'de yıllık 30 milyar metreküp gaz taşıması planlanıyor. Bu girişim, Avrupa'nın Rus enerjisine bağımlılığını azaltma stratejisinin önemli bir parçası olarak görülüyor.
Kaynak: SABAH
