ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın enerji tesislerine yönelik saldırıları 6 Nisan'a kadar durdurduğunu ve görüşmelerin "çok iyi" gittiğini açıkladı. ABD Savaş Bakanlığı Pentagon'un ise Ortadoğu'ya 10 bin ek asker konuşlandırma planını değerlendirdiği iddia edildi.
Başlamasının üzerinden neredeyse 1 ay geçen İran Savaşı'nda ABD ve İran arasında anlaşma olacak mı tartışması sürüyor.
İran tarafının Washington'un 15 maddelik barış teklifine soğuk yanıt verdiği belirtilirken, ABD Başkanı Trump ise İran'ın anlaşma yapmak için istekli olan taraf olduğunu öne sürüyor.
TRUMP: 6 NİSAN'A KADAR SALDIRMAYACAĞIZ
ABD Başkanı Donald Trump, İran hükümetinin talebi üzerine İran'ın enerji santrallerine yönelik saldırıları 10 günlüğüne durdurduğunu ve Tahran ile görüşmelerin "çok iyi" gittiğini söyledi.
Trump, Truth Social'da yaptığı bir paylaşımda, “İran hükümetinin talebi üzerine enerji tesislerine yönelik saldırıları 10 günlüğüne, 6 Nisan'a kadar durduruyorum. Görüşmeler devam ediyor” dedi.
Trump, İran'ın 48 saat içinde Hürmüz Boğazı'nı tamamen açmaması halinde ülkenin elektrik santrallerini vurmaya başlayacakları tehdidinde bulunmuş ve ardından saldırıları 5 gün ertelemişti.
“İRAN ANLAŞMA İÇİN YALVARIYOR”
İran'ın anlaşma yapmak istediğini iddia eden Trump, "İran yenildiğimi itiraf ediyor. Yenildikleri için bizimle konuşmak istiyorlar. “İran 'konuşmuyoruz' diyor ama anlaşma için yalvarıyorlar, benim anlaşma istediğim doğru değil. Anlaşma fırsatları var. Bu onlara bağlı. Doğru anlaşmayı yaparsak Hürmüz açılacak” dedi.
İran'a saldırıların süreceğini belirten Trump, "İran'ı imha ediyoruz, ikinci dünya savaşından sonra en büyük yıkım.Onları patlatmayı devam edeceğiz. Delilere nükleer silah verilemez, bunlar kötü ve hasta insanlar. İran'ı yönetenler Ortadoğu'yu ele geçirmek istiyor. Obama'nın yaptıkları İran'da nükleerin yolunu açtı" dedi.
İran amacına ulaşsaydı ilk nükleerin İsrail'e atılacağını iddia eden Trump, “Zayıf bir başkan olsaydı bir sonraki hedef biz olacaktık" dedi.
NATO konusunda büyük hayal kırıklığına uğradığını ifade eden Trump, “NATO bizim yardımımıza gelmedi. Yardım talebimiz NATO için bir sınamaydı. NATO kağıttan kaplan. Savaşı kazandıktan sonra bize yardım ettiler” dedi.
Trump, “Enerji fiyatları korktuğum kadar artmadı. Daha kötüsünü bekliyordum” diye konuştu.
ABD Başkanı, müzakere yürüttükleri ve adlarını açıklamadığı İranlı yetkililerin kendilerine, "Bizim gerçek ve sağlam müzakereciler olduğumuzu göstermek için size 8 gemi dolusu petrol vereceğiz." dediklerini aktardı.
Bu konuyu önce önemsemediğini ancak sonra bir Amerikan televizyonunda Hürmüz Boğazı'ndan 8 petrol tankerinin geçtiği haberini gördüğünü belirterek, "Bu olay iki gün önceydi ve yarın gemiler yola çıkacak. O haberi görünce dedim ki 'Sanırım doğru kişilerle görüşüyoruz'. Gemiler sanırım Pakistan bayraklıydı." ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı, İranlıların daha sonra 2 gemiyi daha eklediklerini ve toplamda 10 petrol tankerinin geçişine izin verdiklerini söyledi.
Öte yandan İran, ABD'nin teklifine yanıt verdiğini açıkladı.
İran'ın Tasnim Haber Ajansı'na konuşan bir yetkili, İran'ın ABD'nin 15 maddelik önerisine yönelik yanıtının resmi olarak aracılar vasıtasıyla gönderildiğini belirtti. Reuters'a konuşan bir yetkili ise İran'ın ABD'ye resmi yanıtını Pakistan üzerinden verdiğini söyledi.
Söz konusu kaynağa göre İran, yanıtında “düşman tarafından gerçekleştirilen saldırıların son bulmasını, savaşın bir daha tekrarlanmayacağına dair somut koşulların oluşturulmasını, savaş tazminatlarının ödenmesinin garanti altına alınmasının ve net bir şekilde karara bağlanmasının ve bölge genelinde, bu çatışmaya katılan tüm grupları da kapsayacak biçimde, tüm cephelerde savaşın sona erdirilmesinin” istendiği ve iletildiği belirtildi.
İranlı kaynaklar İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenlik hakkının doğal ve yasal bir hak olduğunu ve olmaya devam edeceğini vurguladı. Aynı kaynaklar, bu hakkın aynı zamanda karşı tarafın taahhütlerinin uygulanabilirliğinin garantisini oluşturduğunu ve tanınması gerektiğini kaydetti. Bu şartların, savaştan hemen önce Cenevre'deki ikinci tur müzakerelerde ABD'ye tarafa sunulan taleplerden ayrı olduğu ifade edildi.
İranlı yetkililer, ABD'nin müzakere iddiasını "aldatma projesi" olarak gördüklerini belirtirken ABD'nin müzakere iddiası altında “dünyayı görünürde barış yanlısı ve savaşın bitmesini isteyen bir imajla kandırmayı, küresel petrol fiyatlarını düşük tutmayı ve güney İran'a yönelik yeni bir saldırgan eylem için kara harekatına hazırlık yapmak için zaman kazanmayı” amaçladığını savundu.
NTV'ye bağlanan Ali Asgar Çabuk ise, İran'ın yanıtını değerlendirirken, Tahran'ın beklentisini şöyle aktardı:
“İran, yanıtında şunları bildirdi: Düşman tarafından gerçekleştirilen terör saldırılarına son verilmeli, savaşın bir daha tekrarlanmayacağına dair somut koşullar oluşturulmalı, savaşın tazminat ve zararlarının ödenmesi garanti altına alınmalı ve açıkça hükme bağlanmalı, ayrıca savaşın sona ermesi tüm cephelerde ve bu mücadelede yer alan tüm direniş gruplarını kapsayacak şekilde bölge genelinde hayata geçirilmelidir.”
İRAN MECLİS BAŞKANI GALİBAF: TARİHİ BİR ZAFER İMKANI OLUŞTU
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, "Hiç kimse İran ve İran halkı için ültimatom belirleyemez" dedi. Galibaf, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Kahraman İran milleti, 25 gece boyunca sokaklardaki varlığınız ve silahlı kuvvetlerin fedakarlıkları, aziz İran için tarihi bir zafer imkanı oluşturmuştur. Hiç kimse İran ve İran halkı için ültimatom belirleyemez. Evlatlarınız, tam zafer sağlanana ve ‘savaş-ateşkes-savaş’ şeklindeki uğursuz döngü kırılana kadar bu fırsatı elden bırakmayacaktır" ifadelerini kullandı.
İRAN İLERLEME OLMADIĞINI AÇIKLADI
Reuters'e konuşan bir İran'lı kaynak, müzakereler konusunda ilerleme olmadığını söyledi, planların gerçekçi olmadığını belirtti. Aynı yetkili, gerçekçi olunması durumunda çözüm için yol bulunabileceğini belirtti.
İSRAİL: HÜRMÜZ'Ü KAPATAN KOMUTANI ÖLDÜRDÜK
Sabah saatlerinde İsrail ordusu, İran tarafından ülkeye çeşitli füzelerin fırlatıldığının tespit edildiğini açıkladı. Başta Tel Aviv olmak üzere birçok bölgede sirenlerin çaldığı belirtildi.
İsrail basını, İran'a karşı gerçekleştirilen saldırılarda bir üst düzey kişinin daha öldürüldüğünü öne sürdü. Buna göre Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasında sorumlu kişilerden biri olarak görülen İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanı Ali Rıza Tengsiri'nin hava saldırısında öldüğü iddia edildi. İranlı yetkililer konuya dair henüz açıklama yapmadı
İsrail ordusu sözcüsü, İran'a karşı İsrail saldırılarına dair konuştu. Sözcü, “Şimdiki görevimiz İran'ın kabiliyetlerini daha da azaltmak. Daha vurmamız gereken çok hedef var.” dedi.
TRUMP'TAN NATO PAYLAŞIMI
ABD Başkanı Donald Trump, sahibi olduğu sosyal medya platformu Truth Social'da paylaşımda bulundu. Trump'ın paylaşımında şu ifadeler yer aldı:
“NATO ülkeleri askeri açıdan artık yok edilmiş olan çılgın ülke İran konusunda yardım etmek için hiçbir şey yapmadı. ABD'nin NATO'dan hiçbir beklentisi yok, ancak bu tarihteki bu önemli anı asla unutmayın”
Paylaşımında İran ile yürütülen müzakere sürecine de değinen Trump, "İranlı müzakereciler çok farklı ve “tuhaf”. Bize bir anlaşma yapmamız için yalvarıyorlar ki askeri olarak yok edildikleri ve geri dönüş şansları sıfır olduğu için bunu yapmaları da normal, ancak yine de kamuoyuna sadece “teklifimizi incelediklerini” söylüyorlar. Yanlış! Çok geç olmadan bir an önce ciddiye almaları iyi olur, çünkü bir kez bu gerçekleşirse geri dönüş yoktur ve sonuç hiç de hoş olmayacaktır!" diye yazdı.
PENTAGON'UN 10 BİN EK ASKER ÖNERİSİNİ TRUMP'A SUNDU
Wall Street Journal gazetesinin haberine göre ABD Savunma Bakanlığı Pentagon, Başkan Donald Trump'a Tahran'la barış görüşmeleri olsa bile daha fazla askeri seçenek sunmak amacıyla Ortadoğu'ya 10 bine kadar ek asker göndermeyi önerdi. Trump'ın halihazırda bu öneriyi değerlendirdiği aktarılıyor.
İran'a kara harekatının tartışıldığı bir ortamda ABD, hızlı müdahale kapasitesiyle öne çıkan 82'nci Hava İndirme Tümeni'ni bu hafta bölgeye konuşlandırmıştı.
İSRAİL, ZORUNLU ASKERLİK SÜRESİNİ UZATIYOR
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ordudaki personel açığı nedeniyle askerlik süresini uzatacaklarını açıkladı.
İsrail devlet televizyonu KAN'ın haberine göre, Netanyahu güvenlik kabinesi toplantısında İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir'in "Personel krizine çözüm bulmazsak İsrail ordusu çökecek." sözlerine yanıt verdi. Netanyahu, Yahudilerce kutsal sayılan Hamursuz (Pesah) Bayramı'ndan sonra zorunlu askerlik yasasını ve hizmet süresinin uzatılmasını gündeme getireceklerini ifade etti.
Kabine Sekreteri Yossi Fox da Zamir'e Hamursuz Bayramı'nın hemen ardından zorunlu askerlik yasası ile hizmet süresinin uzatılmasını bir arada değerlendireceklerini taahhüt etti.
Öte yandan, İsrail Ordu Sözcüsü Efi Defrin, yaptığı açıklamada, İsrail ordusunun halihazırda 8 bini muharip olmak üzere 15 bin asker açığı olduğunu duyurdu.
İsrail'de 18 yaşına gelen her erkek 32 ay, kadınlar ise 24 ay zorunlu askerlik hizmeti yapıyor. Ülkede askerlik süresinin 36 aya çıkarılması tartışılıyor.
Kaynak: NTV
