İran'ın savaşla beraber kapattığı Hürmüz Boğazı'nın akıbeti ne olacak? Koalisyon çağrısı yapan ABD Başkanı Donald Trump, ülkeleri zorlamadığını belirtirken, "Onlara ihtiyacımız yok dünyanın en güçlüsü biziz" dedi.
ABD ve İsrail'in İran'a saldırmasıyla başlayan ve Körfez'i saran savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı gemi trafiğine kapandı. Kapandığı gibi küresel bir probleme dönen Hürmüz'e dair Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump güç kullanmayı da göze alarak gemi trafiğini yeniden açmak istiyor.
TRUMP'TAN NATO VE ÜLKELERE TEPKİ
İran'ın askeri kabiliyetlerini önemli ölçüde yok ettikleri iddiasını yineleyen Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı mayınlamak için kullandığı birçok gemiyi de vurduklarını söyledi.
Tahran'ın halen boğazı mayınlayıp mayınlamadığını tam olarak bilmediklerini kaydeden ABD Başkanı, "İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemileri tehdit etme yeteneğini ciddi şekilde zayıflattık. 30'dan fazla mayın döşeme gemilerini imha ettik." diye konuştu.
ABD'nin dışarıdan petrol ithal etmeye ihtiyacının olmadığını ve Hürmüz Boğazı'ndan toplam petrol alımlarının sadece yüzde 1'i kadar petrol geçtiğini belirten Trump, "Ekonomileri bizimkinden çok daha fazla Hürmüz Boğazı’na bağlı olan diğer ülkeleri burayı koruma konusunda teşvik ediyoruz. Çin yüzde 90, Japonya yüzde 95, Güney Kore yüzde 35." değerlendirmesini yaptı.
Trump, söz konusu ülkelerin yanı sıra birçok Avrupa ülkesinin de petrol ihtiyacını karşılamada Hürmüz Boğazı'na ihtiyaç duyduğunu vurgulayarak, ABD'nin bu boğazı yıllardır "bedavaya" koruduğunu ve şimdi ilgili ülkelerin öne çıkması gerektiğini ifade etti.
"Birçok ülke Hürmüz Boğazı konusunda yardıma geleceklerini söyledi bana, bazıları çok istekli, bazıları ise o kadar değil, bazıları da yardıma gelmeyecek." yorumunu yapan Trump, kendilerinin NATO'ya her zaman yardım ettiğini, ancak ABD'nin ihtiyacı olduğunda NATO ülkelerinin yardıma gelmediğini savundu.
İNGİLTERE'YE TEPKİ
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile dün yaptığı görüşmenin iyi geçtiğini aktaran Trump, Fransa'nın Hürmüz konusunda ABD'ye yardım etmesini beklediğini ifade etti.
İngiltere konusunda bir kez daha şikayette bulunan ABD Başkanı, sözlerini şöyle sürdürdü:
"İngiltere beni çok şaşırttı çünkü iki hafta önce onlara, 'Neden bize gemi göndermiyorsunuz?' demiştim. Gerçekten bunu yapmak istemiyorlar. Birleşik Krallık'a kızgınım, ancak bence onlar da bu sürece dahil olacaklar. Hatta bu sürece büyük bir şevkle katılmalılar. Yıllardır NATO aracılığıyla bu ülkeleri koruyoruz."
HÜRMÜZ İÇİN KİM NE DEDİ?
Dünya petrolünün beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, 28 Şubat'tan bu yana fiilen kapalı. Trump'ın petrol tankerlerini savaş gemilerinin eşlik etmesi fikrine ve diğer ülkelere çağrısına yanıtlar gelmeye başladı. Peki Hürmüz'ü açmak için kim dahil olacak, kim olmayacak?
ALMANYA VE YUNANİSTAN "BİZ HÜRMÜZ'DE YOKUZ" DEDİ
Almanya ve Yunanistan, Hürmüz Boğazı'nın açılması için herhangi bir askeri operasyona katılmayacaklarını açıkladı. Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, Almanya'nın Hürmüz'ün güvenliğini askerle sağlanmasına katılmayacaklarını söyledi. Almanya Hükümet Sözcülüğü de, “Almanya ne İran Savaşı'nda ne de Hürmüz'ün açılması için askeri güç kullanımında yer almayacak” açıklamasında bulundu.
Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul da Brüksel'de yaptığı açıklamada, Almanya'nın Hürmüz Boğazı çözümünde NATO'nun bir rolü olmadığını düşündüğünü söyledi.
Yunanistan da benzer bir açıklama yaparak ülkenin Hürmüz'le ilgili bir operasyona katılma planının bulunmadığını söyledi.
İTALYA: SAVAŞTA DEĞİLİZ, SAVAŞA GİRMEYECEĞİZ
İtalyan Dışişleri Bakanı Tajani, Hürmüz ile ilgili “doğru çözümün” diplomasi olduğunu söyledi. Tajani, İtalya'nın Hürmüz Boğazı'na genişletilebilecek mevcut bir deniz misyonu görünmediğini söyledi.
Ülkesinin, ABD ve İsrail'in, İran'a 28 Şubat'taki saldırılarıyla başlayan ve Tahran'ın misillemeleriyle süren Orta Doğu'daki krizdeki pozisyonuna dair Tajani, şunları kaydetti:
“Pozisyonumuzu tekrarladım. Savaşta değiliz, savaşa girmek istemiyoruz ve savaşa girmeyeceğiz. Bunu hükümet olarak Parlamento'da söyledik ve Yüksek Savunma Konseyi toplantısında da tekrarladık. İtalya savaş halinde değil, savaşa girmeyecek ve başka hiçbir misyona dahil olmayacağız. Saldırıya uğrayan bir AB ülkesi olduğu için, Kıbrıs'ı donanmamızla korumaya devam edeceğiz. Hem Kızıldeniz'de hem de (Hint) okyanusta Atalanta misyonuyla donanmamızla varlığımızı sürdüreceğiz.”
Belçika Başbakanı Bart De Wever, federal hükümetin ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarına katılmama tutumunda olduğunu belirterek, NATO müttefiklerinden veya bölgedeki diğer ülkelerden herhangi bir talep gelmesi halinde bunun görüşüleceğini aktardı.
“HALA GÖRÜŞMELER YAPIYORUZ” DİYEN ÜLKELER
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için müttefiklerle 'uygulanabilir' bir plan üzerinde çalıştıklarını söyledi. Starmer, Hürmüz Boğazı'nın bir NATO görevi olmayacağını söyledi.
Hindistan, Hürmüz Boğazı'na savaş gemisi konuşlandırılması konusunda ABD ile görüşme yapmadığını belirtti. Çin ise, Hürmüz Boğazı konusunda tüm taraflarla iletişim halinde olduğunu söyledi.
Katar da Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması için görüşmelerin devam ettiğini söyledi.
Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Rasmussen, Hürmüz ile ilgili ABD'nin talebine dair “Gemi seferlerini mümkün kılmak için nasıl katkıda bulunabileceğimize açık bir zihinle bakmalıyız." diye konuştu.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NA İRAN NE DİYOR?
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, tüm dünyanın çözüm aradığı Hürmüz Boğazı konusunda “Hürmüz Boğazı sadece düşmanlara ve onların saldırılarını destekleyenlere kapalı” diye konuştu.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, savaşa dahil olmayan tarafların gemilerinin İran ordusunun koordinasyonu ve izniyle Hürmüz Boğazı'ndan geçtiğini söyledi.
ABD'NİN HAZİNE BAKANI DA HÜRMÜZ'Ü ELE ALDI
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de Amerikan CNBC kanalına verdiği röportajda Hürmüz'e dair konuştu. Bessent, “Hürmüz hakkında bir sorunumuz yok. İranlıların doğal olarak boğazı açacağına inanıyoruz. Boğazdan Çin, Hindistan ve İran yakıt gemilerinin çıktığını görüyoruz. Fiyatlarla ilgili alınacak eylemler savaşın süresine bağlı. Petrol arzında açık 10 ile 14 milyon varil arasında." diye konuştu. ABD Hazine Bakanı, İran Savaşı hakkında da “Kaç hafta sürer bilmiyorum” dedi.
