TPAO’nun Kerkük’teki petrol sahalarına ortak olması, Türkiye ile Irak arasındaki enerji iş birliğine petrol taşımacılığının ötesinde yeni bir boyut kazandırıyor. Projenin ilk safhada 3 milyar varil petrol eş değerinin üzerinde hidrokarbon kaynağını kapsadığı değerlendirilirken BP, sözleşme alanının 20 milyar varil petrol eş değerine ulaşabilecek kaynak potansiyeli taşıdığını öngörüyor.
Türkiye’nin yurt dışındaki petrol üretimini artırma ve enerji arz güvenliğini güçlendirme hedefi doğrultusunda Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), BP ve ConocoPhillips ile birlikte Kerkük’teki petrol sahalarını geliştirmek üzere kurulan konsorsiyuma yüzde 15 ortak oldu. Anlaşma kapsamında BP, ConocoPhillips ve TPAO’dan oluşan konsorsiyum, Kerkük’teki Baba ve Avanah kubbeleri ile Bai Hassan, Jambur ve Khabbaz sahalarında üretimi artırmak için birlikte çalışacak.
GÜNLÜK 300 BİN VARİL ÜRETİLİYOR…
TPAO’nun ortak olduğu sahalarda günlük yaklaşık 300 bin varil petrol üretiliyor. Bunun yaklaşık 133 bin varili Bai Hassan, 107 bin varili Baba ve Avanah kubbeleri, 38 bin varili Jambur ve 25 bin varili Khabbaz sahalarından geliyor. Projenin ilk aşamada 3 milyar varil petrol eş değerinin üzerinde hidrokarbon kaynağını kapsadığı değerlendirilirken BP, sözleşme alanının toplamda 20 milyar varil petrol eş değerine ulaşabilecek kaynak potansiyeli taşıdığını öngörüyor. Söz konusu ortaklık, Türkiye ile Irak arasında enerji ilişkilerinin petrol taşımacılığının ötesine geçerek ortak üretim, yatırım ve enerji altyapısı projelerini kapsayacak şekilde yeniden şekillendiği bir dönemde hayata geçirildi. Kerkük ortaklığı, TPAO’nun günlük 1 milyon varil petrol ve doğalgaz üretimi hedefi doğrultusunda atılan en önemli adımlardan biri olarak değerlendirilirken Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi de ülkesinin Türkiye’ye günlük 1 milyon varile kadar petrol sağlayabilecek kapasiteye sahip olduğunu ifade etti.
Washington Arap Körfez Ülkeleri Enstitüsü Misafir Öğretim Üyesi Kate Dourian, TPAO’nun projeye ortak olmasının stratejik açıdan anlamlı olduğunu vurgulayarak “Günlük yaklaşık 220 bin varil seviyesindeki petrol akışının 750 bin varile çıkarılması Kerkük sahalarının daha fazla geliştirilmesini gerektirecek. Bu nedenle TPAO’nun projeye ortak olması stratejik açıdan anlamlı. Ayrıca BP ve ConocoPhillips ile kurulan ortaklık, TPAO’nun Irak’ta veya bu şirketlerin faaliyet gösterdiği diğer ülkelerde yeni projelerde yer almasının önünü açabilir” dedi.
TPAO DEVLERLE AYNI MASADA…
Londra Enerji Kulübü Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Öğütçü de ortaklığın, Türkiye’nin enerjiyi yalnızca ithal eden değil, kaynağında üreten ve yöneten ülke olma stratejisinde önemli bir dönüm noktası olduğunu söyledi. Enerji güvenliğinin yalnızca petrol satın almakla değil, üretime ortak olmakla güçlendirilebileceğini belirten Öğütçü “Irak yaklaşık 145 milyar varillik kanıtlanmış rezerviyle dünyanın en büyük petrol rezervlerine sahip ülkeleri arasında yer alıyor. TPAO’nun BP ve ConocoPhillips gibi küresel şirketlerle aynı projede yer alması, Türkiye’nin uluslararası enerji ligindeki konumunu güçlendirecektir” diye konuştu.
BASRA’DAN CEYHAN’A PETROL VE GAZ HATTI KURULMALI…
Türkiye ile Irak arasında enerji alanında imzalanan anlaşmalar, TPAO’nun yurt dışındaki petrol varlığını büyütürken Türkiye’nin bölgesel enerji merkezi olma konumunu da güçlendirecek.
Enerji uzmanı Dr. Zeynep Elif Yıldızel, “Bu ortaklık Türkiye’nin yalnızca petrol satın alan değil, yurt dışında rezerv ve üretim hakkına sahip olan bir ülke hâline gelmesine katkı sağlayacak. Bu ortaklık Türkiye, Irak ve BP açısından kazan-kazan niteliği taşıyor. Kerkük 2027’de 100 yaşında olacak dev bir saha. Rezervi milyar varil üzerinde olan sahalardan biri” diye konuştu.
TPAO’nun dünyanın farklı bölgelerindeki rezervlere ortak olmasının da enerji bağımsızlığına hizmet edeceğini kaydeden Yıldızel, yurt dışında üretilerek satılan petrolün TPAO’ya gelir sağlayacağını, bu gelirin Türkiye’nin enerji ithalat maliyetini dengeleyeceğini belirtti.
Basra’daki petrol ve doğalgaz kaynaklarını Ceyhan’a bağlayacak yeni bir enerji koridorunun kurulması gerektiğini hatırlatan Yıldızel, “Kerkük-Ceyhan kesinlikle kapatılmamalı. Basra’dan Ceyhan’a kesintisiz şekilde biri petrol, diğeri doğalgaz olmak üzere çift boru hattı döşenmeli. Basra’daki milyonlarca varillik üretimin gerektiğinde Hürmüz’e girmeden Ceyhan üzerinden dünya piyasalarına çıkarılması sağlanabilir. Irak’ın yanı sıra Azerbaycan, Kazakistan ve Türkmenistan kaynakları da Türkiye üzerinden Avrupa’ya ulaştırılabilir” ifadelerini kullandı.
3,8 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM GEREKEBİLİR…
Enerji uzmanı Ali Arif Aktürk, “Sahalardaki toplam üretimin günlük yaklaşık 350 bin varile yükselmesi hedefleniyor. Bunun 150-160 bin varillik bölümü Irak-Türkiye Petrol Boru Hattı üzerinden Ceyhan’a yönlendirilebilecek. Petrol, Türkiye’ye gelmese dahi TPAO ortaklık geliri elde edecek. Projeye ömrü boyunca yaklaşık 25 milyar dolarlık yatırım yapılması öngörülüyor. TPAO’nun yaklaşık 3,8 milyar dolarlık yatırım yapması gerekebilir” dedi.
Kaynak: Türkiye Gazetesi- Cemal Emre Kurt
