ABD Başkanı Donald Trump, Çin'i ziyaretinde Devlet Başkanı Şi Cinping ile Pekin'de görüştü. İki ismin 8 yıl sonra bir araya geldiği zirvede heyetler arası görüşme de gerçekleştirildi. Trump, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada Şi'ye "Siz büyük bir lidersiniz" dedi. Şi ise Tayvan konusunda hatalar yapılması halinde "çatışma çıkacağı" uyarısını yaptı.
Görkemli karşılama töreniyle başlayan ziyaret, yaklaşık on yıl sonra bir ABD başkanının Çin’e gerçekleştirdiği ilk resmi ziyaret oldu. Tarafların zirvede ekonomik ilişkilerde yeni kazanımlar elde etmeyi ve gerilimli seyreden ilişkileri istikrara kavuşturmayı hedeflediği belirtildi.
Trump’ın 2017’deki son Çin ziyaretinden bu yana iki ülke arasında çok sayıda kriz yaşandı. ABD ile Çin, 2025 yılı boyunca ticaret savaşı, gümrük tarifeleri ve küresel meselelerdeki anlaşmazlıklar nedeniyle sık sık karşı karşıya geldi.
Şi Cinping, Trump’ı kırmızı halı seremonisiyle karşılarken, askeri bando gösterileri, top atışları ve “hoş geldiniz!” diye bağıran okul çocukları törende yer aldı. Temaslar, iki ülke arasında İran savaşı ve ek vergilerle tırmanan gerilimlerin ortasında gerçekleştirildi.
Şİ'DEN İLİŞKİLERDE YENİ SAYFA AÇMA ÇAĞRISI
Çin Devlet Başkanı Şi, görüşmenin başlangıcında yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Trump'la iki ülkeyi ve dünyayı ilgilendiren konuları tartışmayı ve ilişkileri doğru yönde ilerleterek Çin-ABD ilişkilerinin geleceğinde yeni bir sayfa açmayı istediklerini ifade etti. Bugün küresel düzeyde yüzyılda görülmeyen dönüşümlerin hız kazandığını, uluslararası durumun kaygan ve çalkantılı olduğunu, dünyanın yeni bir tarihi kavşakta olduğuna işaret eden Şi, "Çin ve ABD zamanın sorunlarına birlikte yanıt vermeli." diye konuştu.
Çin ve ABD'nin farklılıklarından çok ortak çıkarları olduğunu, bir ülkenin başarısının diğeri için şans olduğunu vurgulayan Şi, iki ülkenin rakip değil ortak olması, birbirlerinin başarısına ve refahına katkı sağlayarak, büyük güçlerin iyi geçinmesi ve doğru yolunu bulması gerektiğini kaydetti.
Trump, Şi’ye “birlikte muhteşem bir geleceğe” sahip olacaklarını söylerken, Çin lideri iki ülkenin “rakip değil, ortak olması gerektiğini” ifade etti. Trump ise Şi'nin "büyük bir lider olduğunu" dile getirdi. ABD Başkanı ayrıca Çin liderine “arkadaşınız olmak bir onur” dedi.
"2026'YI TARİHSEL DÖNÜM NOKTASI HALİNE GETİRMEYE HAZIRIZ"
Xinhua'nın haberine göre, Şi, iki ülke arasında güç çatışmasının zorunlu ve kaçınılmaz olmadığı, iki ülke arasındaki iyi ilişkilerin dünyanın da faydasına olduğuna işaret ederek, "Çin-ABD ilişkilerinin dev gemisine doğru bir güzergah vererek 2026'yı ilişkilerde yeni bir sayfa açan tarihsel bir dönüm noktası haline getirmeye hazırız." ifadelerini kullandı.
GÖRÜŞME GÜNDEMİ YOĞUNDU
Bugün sabah saatlerinde Çin'in meclisi Büyük Halk Salonu'nun içinde yer aldığı Tienanmın Meydanı'na ulaşan Trump için karşılama töreni düzenlendi.
Trump ve Şi, törenin ardından ikili ve heyetler arası görüşmeler için Büyük Halk Salonu'nda bir araya geldi.
Liderlerin görüşmesinde ikili ticaret ve ekonomi konularının yanı sıra ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşın ve Çin ile egemenlik ihtilafı içindeki Tayvan'ın durumunun gündemde olması bekleniyor.
ABD Başkanı görüşmelerin ardından öğleden sonra Pekin'de tarihi Gök Tapınağı'nı ziyaret edecek, akşam da onuruna verilecek yemeğe katılacak.
15 Mayıs sabahında Çin lideri ile çay buluşmasında yeniden bir araya gelecek olan Trump, öğlen birlikte yapılacak çalışma yemeğinin ardından ülkesine dönecek.
'ÇATIŞMA ÇIKAR' UYARISI
Xi, Trump'a Tayvan'ın bağımsızlığı ile Tayvan Boğazı'nda barışın “birbiriyle bağdaşmadığını” söyledi; Çin ve ABD'nin bu konuyu “iyi yönetmemesi” halinde “çatışma” çıkacağı uyarısında bulundu.
MUSK DA ABD HEYETİNDE
Trump yönetiminin zirvede özellikle tarım, havacılık ve diğer sektörlerde yeni ticaret anlaşmaları hedeflediği bildirildi. Nvidia Üst Yöneticisi Jensen Huang ile Tesla Üst Yöneticisi Elon Musk da ABD heyetinde yer aldı.
Karşılama töreninin ardından konuşan Musk, toplantının “harika” geçtiğini söylerken, Huang ise iki lider için “inanılmaz” değerlendirmesinde bulundu. Trump, Pekin’e giderken Air Force One uçağında yaptığı açıklamada, Şi’yi Çin pazarını ABD’li şirketlere açmaya zorlayacağını belirtti ve “böylece bu parlak insanlar sihirlerini sergileyebilsinler” dedi.
