ABD ile İran’ın, savaşın sona erdirilmesine yönelik tek sayfalık bir anlaşma taslağı üzerinde büyük ölçüde uzlaştığı iddia edildi. Axios’un haberine göre taslak; İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durdurmasını, ABD’nin ise İran’a yönelik ekonomik yaptırımları kaldırmasını içeriyor. İran bu haberin ardından ABD'nin 14 maddelik barış teklifini değerlendirdiklerini açıkladı.
ABD ile İran arasında uzun süredir devam eden gerilimin sona erdirilmesine yönelik kritik bir diplomatik süreçte önemli bir gelişme yaşandığı ileri sürüldü.
ABD merkezli Axios haber sitesinin aktardığına göre, iki ülke arasında hazırlanan “tek sayfalık anlaşma taslağı” savaşın sonlandırılması için kapsamlı maddeler içeriyor. İddialara göre, İran yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumu ülke dışına çıkarmayı kabul etti. Buna karşılık ABD’nin, İran’a uyguladığı ekonomik yaptırımları aşamalı olarak kaldırmayı kabul ettiği öne sürüldü. Ayrıca yıllardır uluslararası bankalarda dondurulmuş bulunan İran’a ait milyarlarca dolarlık varlığın da serbest bırakılmasının gündemde olduğu ifade edildi. İran, bu iddiaların ardından açıklama yaparak ABD tarafından iletilen 14 maddelik barış teklifini değerlendirdiklerini onayladı.
TRUMP'TAN OPERASYON MESAJI…
ABD Başkanı Donald Trump konuyla ilgili Truth Social hesabından yeni bir açıklama yaptı. Trump "İran’ın üzerinde mutabık kalınan şartları kabul ettiğini varsayarsak —ki bu büyük bir varsayım— artık efsaneleşmiş olan “Destansı Öfke” sona erecek ve son derece etkili olan abluka sayesinde Hürmüz Boğazı, İran dâhil herkes için açık olacaktır.
Eğer kabul etmezlerse, bombardıman başlayacak ve ne yazık ki önceye kıyasla çok daha yüksek düzeyde ve yoğunlukta olacaktır." ifadeleriyle İran'la anlaşma yolunda olduklarının mesajını verdi.
İRAN: "BAZI MADDELER KABUL EDİLEMEZ"
İran yönetimi, ABD’nin çatışmayı sonlandırmaya yönelik sunduğu son teklif hakkında henüz resmi bir yanıt verilmediğini açıkladı. Tahran cephesinden gelen değerlendirmelerde, taslak metinde yer alan bazı maddelerin “kabul edilemez” olduğu vurgulandı.
Yarı resmi Tasnim Haber Ajansı’na konuşan ve kimliği açıklanmayan bir kaynak, Washington’un yaklaşımının yapıcı olmaktan uzak olduğunu savundu. Kaynak, tehdit içeren söylemlerin sonuç getirmeyeceğini belirterek, bu tutumun gerilimi daha da artırabileceği uyarısında bulundu.
İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü ise sürecin hâlen değerlendirme aşamasında olduğunu belirterek, resmi yanıtın arabulucu rolü üstlenen Pakistan üzerinden iletileceğini açıkladı.
Öte yandan İran Parlamentosu’nun Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Sözcüsü İbrahim Rezai, ABD basınına yansıyan taslak metne sert tepki gösterdi. Sosyal medya hesabından açıklama yapan Rezai, söz konusu metnin bir anlaşma çerçevesinden çok, Washington’un beklentilerini yansıtan tek taraflı bir liste niteliği taşıdığını dile getirdi. Rezai ayrıca, ABD’nin sahada elde edemediği kazanımları müzakere masasında da elde edemeyeceğini savunarak, İran’ın bu tür taleplere boyun eğmeyeceğinin altını çizdi.
DEVRİM MUHAFIZLARI'NDAN HÜRMÜZ AÇIKLAMASI...
İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) ise ABD ve İsrail’in saldırılarıyla başlayan gerilim sonrası fiilen kapanan Hürmüz Boğazı’na ilişkin yeni bir açıklama yaparak, bölgede güvenli geçişin yeniden sağlanacağını duyurdu. DMO Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’nın X platformu üzerinden yaptığı açıklamada, süreç boyunca bölgede bekleyen gemi kaptanları ve armatörlerin “İran’ın kurallarına uygun şekilde hareket ettiği” vurgulandı ve bu tutumun “bölgesel denizcilik güvenliğine katkı sağladığı” ifade edildi.
Açıklamada dikkat çeken ifadelerden biri ise, “Saldırganın tehditlerinin etkisiz hale getirilmesiyle ve yeni prosedürlerle Hürmüz Boğazı üzerinden güvenli ve sürekli geçiş sağlanacaktır” oldu. İran tarafı ayrıca, Fars (Basra) Körfezi ve Umman Körfezi’ndeki denizcilik aktörlerine teşekkür ederek, bundan sonraki süreçte belirlenen yeni kurallar çerçevesinde geçişlerin sürdürüleceğini bildirdi. Bu açıklama, küresel enerji taşımacılığı açısından hayati önemdeki boğazda tansiyonun düşebileceğine işaret eden önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
PAKİSTAN BARIŞ SİNYALLERİ VERDİ…
İran ve ABD müzakerelerinde arabuluculuk görevini üslenen Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif ise bu gelişmelerden sonra yaptığı açıklamayla barış sinyalleri verdi. Şerif sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada "Hürmüz Boğazı’ndaki “Özgürlük Projesi”nin askıya alınmasına ilişkin cesur liderliği ve zamanında yaptığı açıklamadan dolayı Başkan Donald Trump’a minnettarım. Başkan Trump’ın Pakistan ve diğer kardeş ülkeler, özellikle Suudi Arabistan Krallığı ile sevgili kardeşim Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Prens Muhammed bin Selman’ın talebine gösterdiği nezaket, bu hassas dönemde bölgesel barış, istikrar ve uzlaşmanın ilerlemesine büyük katkı sağlayacaktır. Pakistan, diyalog ve diplomasi yoluyla itidal ve çatışmaların barışçıl çözümü için yapılan tüm çabaları desteklemeye kararlıdır. Mevcut ivmenin, bölge ve ötesinde kalıcı barış ve istikrarı sağlayacak uzun vadeli bir anlaşmaya yol açacağını umut ediyoruz." ifadelerini kullandı.
