Türkiye son günlerde, beyaz eşya devi Bosch’un Anneler Günü için hazırladığı ancak beklediği etkinin tam tersi bir toplumsal infialle karşılaşan reklam filmini konuşuyor. Bir kadının bir köpekle kurduğu bağı 'annelik' kavramı üzerinden tanımlayan reklam, yalnızca bir pazarlama stratejisi olarak kalmadı; ülkenin demografik geleceğinden sokak köpeği problemine kadar pek çok hassas fay hattını aynı anda tetikledi. Hürriyet yazarı Ahmet Hakan, bugün köşesinde bu krizi masaya yatırarak; bireysel tercihlerin ötesinde, kitlesel algı yönetiminin 'beka sorunu' ve 'aile yapısı' ekseninde nasıl bir dirence çarptığını analiz ediyor.
Hakan'ın “Bütün yönleriyle Bosch reklamı” başlıklı yazısı şöyle;
Bosch’un “Anneler Günü” temalı reklam filminde “Bir kadın, bir köpeğin de annesi olabilir” mesajı verilince... Ortalık karıştı. Türkiye, Bosch’un reklam filminde verdiği bu mesajı tartışıyor. Gelin, bu tartışmanın tüm yönlerine şöyle bir bakalım:
NEDEN ORTALIK KARIŞTI
- Genç nüfusun eridiğine yönelik veriler iç karartırken...
- Devlet, doğurganlıktaki düşüşü “beka sorunu” olarak değerlendirirken...
- Cumhurbaşkanı Erdoğan, gelecek 10 yılı “Milli Aile Yılı” olarak ilan ederken...
Bosch’un “Anneler Günü” için verdiği reklam filminde bir kadın, bir köpeğin annesi olarak yansıtılıyordu.
“Türkiye’nin önemli bir beka sorununun derinleşmesine mütevazı bir katkı” olarak yorumlandı bu reklam filmi.
Gösterilen tepkinin temel nedeni buydu.
Ayrıca Türkiye, sokak köpekleri sorununu da tam olarak çözebilmiş değil.
İki tarafta da aşırılıkçılar var.
Bir taraf “itlaf, katliam” çığlıkları atıyor, bir taraf “başıboşluk devam etsin” diyor.
Van’da bir çocuğun köpekler tarafından öldürülmesiyle bu tartışma yeniden alevlenmiş durumdayken geldi Bosch’un reklam filmi.
Tepkinin büyümesinde işin bu kısmının da payı var yani.
KÖPEK ANNESİ OLMAK
İsteyen kendisini, evdeki kedisinin babası olarak görür. İsteyen kendisini, evdeki köpeğinin annesi olarak görür.
Bunlarda sorun yok, bunlar bireysel tercihler.
Zaten konunun tartışılan tarafı da bu değil.
Konunun tartışılan tarafı şu:
Bir reklam filmi aracılığıyla “Ey kadınlar, çocuk sahibi olmanıza gerek yok. Köpeğiniz de sizin çocuğunuzdur. Köpeğinizin annesi olmak size yeter” falan diye mesaj verilmesi.
Reklam filmine itiraz edenler, bu mesaja itiraz ediyorlar.
Reklam filmine destek verenler ise tepkileri anlamsız ve abartılı buluyorlar.
Bir reklam filminin gücü, tabii ki annelik müessesesini ortadan kaldırmaya yetmez.
Bir de şu var: Bir kadın hem çocuğunun annesi olur hem de evdeki köpeğini çocuğu gibi görür... Bunlar birbirlerinin yerine geçecek şeyler değil ki!
Ancak ülkenin geleceği açısından tehlikeli bir gidişat var.
Bosch’un reklam filmi türünden kitlesel algı mekanizmalarının, tehlikeli gidişatı hızlandırmasından endişe edilmesi normaldir.
REKLAMA KARŞI MÜCADELE
- Bir firma, Anneler Günü için verdiği televizyon reklamında “bir kadın, bir köpeğin annesi olabilir” mesajını verebilir mi? Verir vermesine ama kamuoyundan yükselen tepkileri, boykot çağrılarını falan göğüsleyebilmeyi göze almak koşuluyla.
- Bu işlerin doğası şöyle işler: Firma reklamı yayınlar, kamuoyu tepki gösterir, zoru gören firma reklamı yayından çeker. Aklı başında hiçbir şirket, kamuoyuyla kavga etmez, edemez.
- Bosch’un reklam filminde de süreç şöyle işledi: Bosch, reklamı yayınladı. / Reklama tepkiler çığ gibi büyüdü. / Ve sonuçta Bosch, reklamı çekmek zorunda kaldı. Yani her şey işin doğasına uygun biçimde ilerledi. Soruşturma açılmasına falan hiç gerek yoktu ki!
