ABD ve İran arasında savaş çıkacağına dair beklentiler ve spekülatif haberler her geçen gün artıyor. Dün yayımlanan haberlerde savaşın hafta sonu çıkabileceğine dair beklentiler olsa da ABD tarafı görüşmelerin devam ettiğini bildiriyor. ABD ise bölgeye askeri sevkiyatlarını aralıksız sürdürüyor ve saldırı gücünü genişletiyor. Piyasalar ise saldırı hazırlıklarına hassas tepkiler veriyor. Borsa, altın, petrol fiyatları hareketli seyrediyor.
Küresel piyasalar olası ABD-İran savaşı için diken üstünde bekliyor. İki ülkenin görüşmeleri devam ederken, dünden bu yana medyaya yansıyan ve bu hafta sonunda savaşın çıkabileceğine dair beklentiler güç kazanmaya başladı.
ABD tarafının Orta Doğu bölgesine gönderdiği uçak gemileri ve savunma gücünü artıracak üslerin kullanılacak olması savaşa dair ipuçlarını ortaya koysa da İran'a yönelik caydırılık etkisi de yaratıyor ve ikili görüşmelerde İran'a maddelerin kabul ettirilmesinde önemli rol oynuyor.
Dün ABD merkezli gazete olan Axios'taki bir makaleyle başlayan savaş çığlıkları Borsa İstanbul üzerinde bir anda sert düşüşlere neden olmuştu. Çoğunluğu yerli yatırımcının yaptığı satışlar sonrasında yabancılar daha ucuzdan hisse sayılarını artırdı.
Bugün de bankacılık hisseleri özelinde gerçekleşen satışlar diğer sektörlere de sıçradı ve BİST'te yüzde 0,50'ye yakın değer kayıpları oluşarak rekor seviyeden geriledi.
YURT DIŞI PİYASALAR ETKİLENMİYOR...
ABD borsaları dün savaş çığlıklarına rağmen pozitif tarafta yer aldı. Vadeli işlemlerde ise çok yüksek olmasa da pozitif tarafta kalındığı gözlemleniyor.
Borsa İstanbul'la yükseliş açısından büyük benzerlik gösteren Güney Kore Kospi endeksi de rekor kırdı.
BORSA İSTANBUL NEDEN ETKİLENİYOR...
İran'a olan komşuluk ve ikili ilişkilerin yanında olası bir ABD saldırısı sonrası İran'ın, ABD müttefiki olan ülkelere saldıracağını açıklaması endişe kaynaklarından biri oluyor. Ancak ABD'nin bölgede birçok müttefikinin olması ve saldırı planlarını buna göre yapmasından dolayı İran'ın savunma gücünün etkisiz hale getirileceği, savaşın birkaç gün değil uzun süreceği, ülkede rejimin değişeceği, mevcut rejimdeki yöneticilerin saldırılar neticesinde öleceği gibi birçok argüman masada bulunuyor.
Dün Axios'ta yayımlanan makale sonrasında BİST sert tepki gösterip yüzde 2'ye yakın primli seviyeden eksilere gerilemesi ve sonrasında gün sonuna doğru yine pozitif tarafta kapanması da buna işaret olarak görünüyor.
GÜVENLİ LİMANLARDA HAREKET YOK...
Güvenli liman olarak tabir edilen altın ve gümüş tarafında hızlı yükseliş görülmedi. Bir süredir yaşanan ralli sonrasında küçük düzeltme hareketleri gerçekleştiren altın yataya yakın pozitif seyrediyor. Gümüş fiyatlarında oluşan köpüğün ortadan kalkması sonrasında ise yüzde 50 düşüş yaşansa da küçük fiyat hareketleriyle yine canlı kalmaya çalışıyor.
Savaş gibi söylemlerin olduğu ortamlarda değerli metallerin yükseliş gösterdiği bugüne kadar olan örneklerde karşımıza çıkmıştı. Birkaç gün içinde savaşın yaşanması ihtimalinin arttığına yönelik çıkan spekülatif haberler, güvenli liman olarak altın ve gümüş tarafında pek de kabul görmüyor.
PETROL GERİLİMDEN BESLENİYOR...
Uluslararası Enerji Ajansı'nın verilerine göre İran'ın büyük oranda kontrol ettiği Hürmüz Boğazı'ndan petrol sevkiyatı dünyanın yaklaşık yüzde 30'luk ihtiyacını karşılıyor. İran'da olası bir savaş halinde Hürmüz Boğazı'nın kapatılacağı, petrol sevkiyatının sekteye uğrayacağı beklentisi petrol fiyatlarına şimdiden yansıdı.
İran'ın da olası bir saldırıya karşı hazırlıklarını sürdürmesi, Körfez bölgesinin petrol ihracatı için önemli olan Hürmüz Boğazı bölgesinde tatbikatlara devam etmesi yatırımcıları endişelendiriyor.
Brent petrolü bu sabah yüzde 0,27 artarak 70,54 dolar/varil seviyesine yükselirken, Batı Teksas petrolünün varil fiyatı da yüzde 32 artarak 65,40 dolara çıktı.
TÜRKİYE-İRAN ARASINDAKİ TİCARET HACMİ...
Türkiye'nin İran'a en büyük ihracat kalemi makine ve mekanik parçalardan oluşuyor. Son yıllarda ticaret hacmi 5 ile 6 milyar dolar seviyelerinde gerçekleşiyor. ABD'nin baskıları ve yaptırımları İran'la ticaretin düşük kalmasına neden olan unsurlar arasında yer alıyor.
Kaynak: NTV
